Υποδομές αφαλατώσεως, φόβος και το πυρηνικό κατώφλιο στον πόλεμο του Ιράν
Το δοκίμιο αυτό επιχειρεί να εξετάσει:
1. Πώς επηρεάζει η υδατική εξάρτηση το κατώφλιο της πυρηνικής αποτροπής;
2. Μπορεί η καταστροφή υποδομών επιβιώσεως να επιβάλει αναγκαστική πυρηνική κλιμάκωση;
Περίληψη
Ο συνεχιζόμενος πόλεμος με το Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, έχει παραβιάσει ένα μακροχρόνιο ταμπού, εμπλέκοντας εγκαταστάσεις αφαλατώσεως στις εχθροπραξίες. Περιορισμένες επιθέσεις σε μονάδες στο Ιράν (π.χ. στο νησί Κεσμ), στο Μπαχρέϊν, καθώς και παρεμπίπτουσες ζημιές σε εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ανέδειξαν την οξεία εξάρτηση της Αραβικής Χερσονήσου και τμημάτων της Λεβαντίνης από το νερό. Η αφαλάτωση καλύπτει πλέον το μεγαλύτερο μέρος του ποσίμου νερού σε αρκετά κράτη του Κόλπου – έως και 90%+ στο Κουβέιτ, το Μπαχρέϊν και το Κατάρ, περίπου 70% στη Σαουδική Αραβία, ενώ μικρότερα αλλά εξ ίσου κρίσιμα ποσοστά στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στο Ισραήλ.
Η εξάρτηση αυτή δημιουργεί συγκεντρωμένη ευαλωτότητα: η παραγωγή κυριαρχείται από σχετικά μικρό αριθμό μεγάλων παρακτίων μονάδων, πολλές εκ των οποίων βρίσκονται εντός βεληνεκούς πυραύλων και μη επηνδρωμένων αεροσκαφών των αντιπάλων. Ζημιές στα αφαλατωτήρια ενδέχεται να διαταράξουν την παροχή νερού με απότομο τρόπο, ενώ τα στρατηγικά αποθέματα στα μικρότερα κράτη περιορίζονται σε ημέρες υπό κανονικές συνθήκες (δυνάμενα να παραταθούν με ορθολογική διαχείριση). Ωστόσο, τα πρόσφατα περιστατικά δείχνουν ότι, ενώ παρατηρούνται τοπικές ελλείψεις, δεν έχει επέλθει συστημική κατάρρευση της κοινωνικής συνοχής. Προληπτικά μέτρα υπερκαλύψεως της ζητήσεως, ταχεία ανταπόκριση στις βλάβες, συμμαχίες, και αμοιβαία ευαλωτότητα έχουν μέχρι στιγμής συγκρατήσει την κλιμάκωση πολύ κάτω από το πυρηνικό κατώφλιο. Η ένδεια ύδατος μέχρι στιγμής αυξάνει μεν τα διακυβεύματα του συμβατικού πολέμου στις άνυδρες περιοχές, πλην όμως δεν αναδιαμορφώνει δομικώς τις προϋποθέσεις πυρηνικής αποτροπής ή αντιποίνων, ούτε καθιστά αναπόφευκτη την κλιμάκωση σε όπλα μαζικής καταστροφής.
Εισαγωγή
Στην άνυδρη ευρύτερη Λεβαντίνη – που περιλαμβάνει και την Αραβική Χερσόνησο – τα σύγχρονα κράτη έχουν στηρίξει την ανάπτυξη συγχρόνων κοινωνιών στις τεράστιες επενδύσεις στην αφαλάτωση θαλασσινού νερού. Αυτό το τεχνολογικό υπόβαθρο συντηρεί αστικές συγκεντρώσεις πληθυσμού, βιομηχανία και οικονομίες που, διαφορετικά, θα ήσαν αδύνατες στις παρούσες κλίμακες. Ο πόλεμος με το Ιράν δοκίμασε το σύστημα αυτό: κατηγορίες για επιθέσεις σε ιρανικές μονάδες (π.χ. στο Κεσμ, που επηρέασε μερικά χωριά), ακολουθούμενες από ιρανικά αντίποινα σε εγκατάσταση του Μπαχρέϊν και αναφορές ζημιών αλλού, συνιστούν επικίνδυνο προηγούμενο.
Ιστορικώς, οι συγκρούσεις στον Κόλπο απέφευγαν κατά κανόνα τις υποδομές αφαλατώσεως, αναγνωρίζοντας την υπαρξιακή τους σημασία για τις τοπικές κοινωνίες. Η αυτοσυγκράτηση αυτή έχει κλονισθεί εν μέσω αμοιβαίων απειλών, με το Ιράν να προειδοποιεί για «μη αναστρέψιμη καταστροφή» εάν πληγεί περαιτέρω το ενεργειακό του δίκτυο, και με αντεγκλήσεις να πληθαίνουν. Η στόχευση υδατίνων υποδομών μετατοπίζει τη δυναμική του πολέμου από την καθαρώς οικονομική ή στρατιωτική φθορά προς απειλές κατά της κοινωνικής βιωσιμότητος, με όρους εξοντώσεως. Με την Θουκυδίδεια οπτική, ενισχύει τον Φόβο (της στερήσεως), αμφισβητεί την Τιμή (καθώς η αυτοσυγκράτηση υποχωρεί) και αναπροσανατολίζει το Συμφέρον προς ακατέργαστες συμπεριφορές επιβιώσεως.
Ωστόσο, η ευαλωτότης αυτή δεν δημιουργεί ακόμη δομική αναγκαιότητα για πυρηνική κλιμάκωση. Υπάρχει περιθώριο για κλιμακωμένες συμβατικές απαντήσεις, τεχνολογικές και λογιστικές προσαρμογές, εξωτερικές συμμαχίες (ιδιαιτέρως η αμερικανική υποστήριξη προς τα κράτη του Κόλπου)· συνεπικουρεί και η αμοιβαιότης των κινδύνων (παράκτιες μονάδες του Ιράν, το οποίο ήδη διέρχεται εκτεταμένη περίοδο ξηρασίας ανεξαρτήτως του πολέμου). Έτσι διατηρείται ο πόλεμος μέχρι τώρα εντός συμβατικών ορίων. Το παρόν δοκίμιο διερευνά αυτές τις εντάσεις χωρίς να προϋποθέτει αναπόφευκτες εξελίξεις.
Ανεπάρκεια Υδατίνων Πόρων και Συγκεντρωμένη Ευαλωτότητα
Τα κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) αντιπροσωπεύουν σημαντικό μερίδιο της παγκοσμίου δυναμικότητος αφαλατώσεως, με μεγάλο αριθμό μονάδων να παράγουν δεκάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα ύδατος ημερησίως. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής – άνω του 90% του αφαλατωμένου νερού προέρχεται από περίπου 56 μεγάλες εγκαταστάσεις κατά ορισμένες εκτιμήσεις – καθιστώντας το σύστημα γραμμικό και παράκτιο, άρα εκτεθειμένο σε στοχευμένες επιθέσεις, με μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους ή δολιοφθορές. Οι αναλογίες εξἀρτήσεως για πόσιμο νερό από τη βιομηχανία είναι δραματικές:
Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Κατάρ: 90%+ Ομάν: ~86% Σαουδική Αραβία: ~70% Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα: ~42% (υψηλότερα σε ορισμένες πόλεις) Ισραήλ: σημαντικό μερίδιο (~70-80% σε ευρύτερες εκτιμήσεις για πόσιμες ανάγκες, συμπληρούμενο από ανακύκλωση και άλλες πηγές).
Τα μικρότερα κράτη διαθέτουν ελάχιστα φυσικά αποθέματα γλυκού νερού, καθιστώντας την αφαλάτωση θεμελιώδη συνθήκη κοινωνικής συνεχείας στις μεγαλουπόλεις της ερήμου. Οι μονάδες απαιτούν ενέργεια (συχνά συνδυάζονται με ηλεκτροπαραγωγικές εγκαταστάσεις), εξειδικευμένα εξαρτήματα (μεμβράνες, αντλίες) και ευάλωτα σημεία εισόδου/εξόδου του νερού. Ο χρόνος επισκευής σοβαρών ζημιών μπορεί να εκτείνεται σε εβδομάδες έως μήνες.
Η συγκέντρωση αυτή δημιουργεί γνήσια στρατηγική ασυμμετρία: ένας αντίπαλος όπως το Ιράν μπορεί να επιφέρει μεγάλης εκτάσεως ζημίες με σχετικώς περιορισμένα μέσα, ενώ η συμβατική υπεροχή των κρατών του Κόλπου και οι αντιαεροπορικές άμυνες παρέχουν μερική — όπως απεδείχθη — αντιστάθμιση.
Από την Υλική Ζημία στην Υπαρξιακή Πίεση: Μαρτυρίες από τον Πόλεμο
Οι επιθέσεις στις αρχές Μαρτίου 2026 κατέδειξαν τους κινδύνους. Το Ιράν ισχυρίσθηκε ότι αμερικανική επίθεση σε μονάδα του νησιού Κεσμ διέκοψε την παροχή σε 30 χωριά. Το Μπαχρέιν ανέφερε ότι ιρανικό μη επανδρωμένο αερόχημα προκάλεσε υλικές ζημιές σε μία από τις εγκαταστάσεις του (επηρεάζοντας ορισμένους δήμους τοπικώς, αν και οι αρχές διεβεβαίωσαν ότι οι ευρύτερες προμήθειες παρέμειναν ακέραιες). Παρεμπίπτουσες ή αναφερόμενες ζημιές σημειώθηκαν σε εγκαταστάσεις του Κουβέϊτ και των ΗΑΕ από πυραυλική ή αεροχηματική δραστηριότητα, μολονότι πολλές φορές οι εργασίες δεν χρειάστηκε να διακοπούν.
Τα περιστατικά αυτά επέφεραν τοπικές διαταραχές μάλλον παρά κοινωνική κατάρρευση. Δεν παρατηρήθηκε μαζική κοινωνική αποσύνθεση, μαζική έξοδος ή απειλή για την επιβίωση των καθεστώτων. Οι προμήθειες κατευθύνθηκαν κατά προτεραιότητα σε κρίσιμες ανάγκες· κινητοποιήθηκαν επισκευές· εφαρμόσθηκαν έκτακτα μέτρα (ορθολογική κατανομή, κινητές μονάδες). Τα μεγαλύτερα κράτη, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, επωφελούνται από μεγαλύτερη διαφοροποίηση της παραγωγής, δίκτυα αγωγών, υπόγεια ύδατα και συνεχείς επενδύσεις σε αποθήκευση.
Τα αποθέματα ποικίλλουν: τα μικρότερα κράτη του Κόλπου διαθέτουν περιορισμένα αποθέματα (ημέρες υπό κανονική ζήτηση, που μπορεί να αυξηθούν μέσω ορθολογικής διαχειρίσεως σε εβδομάδες). Η Σαουδική Αραβία έχει οικοδομήσει στρατηγικές υδατοδεξαμενές. Οι προπολεμικές προειδοποιήσεις της CIA (αποχαρακτηρισμένες) περί της ευαλωτότητος αυτής απεδείχθησαν προφητικές· τα κράτη έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια ακριβώς για την αντιμετώπιση του ενδεχομένου αυτού.
Το Ιράν αντιμετωπίζει παράλληλες πιέσεις: σοβαρή ξηρασία κλιματικής προελεύσεως, με υποχώρηση ποταμών, εξάντληση υπογείων υδάτων, ενώ οι κυρώσεις δυσχεραίνουν τις επισκευές. Η αμοιβαία ευαλωτότης δημιουργεί μία μορφή συμβατικής αποτροπής – η επίθεση στο νερό του άλλου συνεπάγεται κίνδυνο αντιποίνων κατά του ιδίου.
Η Θουκυδίδειος Δομή της Κλιμακώσεως: Φόβος, Τιμή, Συμφέρον
Οι υδατικές απειλές εντείνουν τους κλασικούς παράγοντες συγκρούσεων. Ο Φόβος αποκτά βιολογική διάσταση όταν η στέρηση ύδατος πλανάται επί πληθυσμών σε συνθήκες ερήμου, με ανύπαρκτες εναλλακτικές. Η Τιμή ως αυτοσυγκράτηση εξασθενεί μόλις παραβιασθεί το ταμπού, όπως φαίνεται από τις αμοιβαίες κατηγορίες και απειλές. Το Συμφέρον κινδυνεύει να αποκοινωνικοποιηθεί προς την κατεύθυνση της ατομικής και οικογενειακής επιβιώσεως, πιέζοντας την κοινωνική συνοχή και τη νομιμότητα του κράτους.
Πλην όμως τούτο δεν καθιστά μη λειτουργικούς τους προηγούμενους περιορισμούς. Τα κράτη διατηρούν πρωτοβουλία μέσω συμμαχιών, διεθνούς διπλωματίας και υπολογισμένων απαντήσεων. Οι ηγεσίες του Κόλπου συντόνισαν τις άμυνές τους και απέφυγαν τον πανικό. Οι πληθυσμοί έχουν αντέξει προηγούμενες πιέσεις (διακοπές ρεύματος, καύσωνες, συγκρούσεις) χωρίς κοινωνική κατάρρευση, παρά την παρατηρηθείσα μαζική ἀποχώρηση των μη μονίμων κατοίκων. Η ηγεσία διατηρεί τον έλεγχο μέσω των μηχανισμών ασφαλείας και των εξωτερικών εγγυήσεων.
Η στόχευση διπλής χρήσεως ή κρισίμων για τον άμαχο πληθυσμό υποδομών εγείρει σοβαρά ζητήματα διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Το Πρόσθετο Πρωτόκολλο Ι των Συμβάσεων της Γενεύης απαγορεύει την επίθεση σε υποδομές απαραίτητες για την επιβίωση των αμάχων (όπως οι εγκαταστάσεις ποσίμου νερού) εάν σκοπός είναι η στέρηση συντηρήσεως, υπό την επιφύλαξη αναλογικότητος και προφυλάξεων. Σκόπιμες εκστρατείες που διακινδυνεύουν εκτεταμένη βλάβη σε αμάχους ενδέχεται να παραβιάζουν τις αρχές διακρίσεως και αναλογικότητος, αν και μεμονωμένες τακτικές επιθέσεις εν μέσω ευρύτερης συγκρούσεως απαιτούν αξιολόγηση κατά περίπτωση ως προς την πρόθεση και την στρατιωτική αναγκαιότητα. Νομικώς, η αμοιβαιότης δεν δικαιολογεί παραβάσεις.
Το Πυρηνικό Κατώφλιο υπό Συνθήκες Υδατικής Στερήσεως
Η αρχική ανησυχία – ότι οι απειλές στους υδατίνους πόρους διαταράσσουν την αμοιβαία βεβαιότητα καταστροφής (MAD) επιβάλλοντας υπαρξιακή κοινωνικήν απειλή ασύμβατη με τους χρόνους επιβιώσεως και τους χρόνους αποκαταστάσεως ζημιών – είναι κατανοητή, πλην όμως υπερτονίζεται στην πράξη. Το κατώφλιο πυρηνικής αποτροπής ή αντιποίνων δεν έχει ακόμη προσεγγισθεί παρά τις επιθέσεις. Τα κράτη του Κόλπου στερούνται πυρηνικών όπλων και βασίζονται σε συμβατική, αποτροπή, και μάλιστα έξωθεν υποστηριζόμενη. Το Ισραήλ διαθέτει αδήλωτη πυρηνική ικανότητα, αλλά διατηρεί διαφοροποιημένες πηγές νερού (ανακύκλωση λυμάτων, ποταμός Ιορδάνης, κ. ά.) παράλληλα με την αφαλάτωση και την ισχυρή της αμυντική υποστήριξη· δεν έχει επικαλεσθεί πυρηνικές επιλογές.
Το Ιράν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών δυνατοτήτων, αλλά όλες οι ενδείξεις συντείνουν ότι η διαδρομή αυτή έχει ανασταλλεί. Μέχρι τώρα έχει ανταποδώσει με συμβατικά/πυραυλικά μέσα, περιοριζόμενο από τις δικές του ευαλωτότητες. Η λογική MAD παραμένει: η πυρηνική χρήση θα προκαλούσε συντριπτική ανταπόδοση, θα κατέστρεφε αδιακρίτως την περιφερειακή υποδομή και θα επέφερε παγκόσμια απομόνωση – εκβάσεις αντίθετες προς οιαδήποτε ορθολογικό υπολογισμό με στόχο την επιβίωση.
Η χρονική συμπίεση από απώλεια νερού είναι πραγματική, πλην όμως μετριάζεται από:
Περιορισμένα αποθέματα και ορθολογική διαχείριση Λογιστική προτεραιοποίηση (στρατιωτική/πολιτική) Έκτακτες εισαγωγές και κινητές μονάδες αφαλατώσεως Αντιαεροπορικές/αντιπυραυλικές άμυνες που προστατεύουν κρίσιμες τοποθεσίες Αποκεντρωμένες ή ιδιωτικές μονάδες που παρέχουν μερική κάλυψη αναγκών
Η κλιμάκωση παρέμεινε σταδιακή. Μια προληπτική πυρηνική επίθεση ως πρόληψη ή ανταπόδωση επιθέσεως σε αφαλατωτήριο θα ήταν αυτοκαταστροφική μάλλον παρά «ορθολογική αναγκαιότητα»: θα προκαλούσε πιθανότατα συντριπτική ανταπόδοση, ίσως και από άλλον δρώντα, θα κατέστρεφε την ίδια την υποδομή και τους πληθυσμούς που επιδιώκει κανείς να προστατεύσει, και θα επέφερε παγκόσμια απομόνωση. Ο ρεαλισμός, επομένως, εξακολουθεί να ευνοεί την ισορροπία μέσω συμβατικής υπεροχής, αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής αμύνης, διπλωματίας, συμμαχικών εγγυήσεων (ιδιαιτέρως της αμερικανικής ομπρέλας προς τα κράτη του Κόλπου – αν και αυτή έχει στην πράξη αποδειχθεί κατώτερη των περιστάσεων) και επενδύσεων σε ανθεκτικότητα – όπως στρατηγικά αποθέματα, υπερκάλυψη της ζητήσεως, και αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις – παρά την πυρηνική υπέρβαση. Οι επιθέσεις σε υποδομές ύδατος ενισχύουν την αναγκαστική πίεση και αυξάνουν τους κινδύνους ανεξέλεγκτης κλιμακώσεως, πλην όμως δεν έχουν υπερβεί το πυρηνικό ταμπού ούτε τις υφιστάμενες συμμαχικές δομές.
Εντούτοις, ο ορθολογικός στρατηγικός υπολογισμός δεν είναι η μόνη δύναμη που δρα στο μέτωπο αυτό. Εσωτερικές πολιτικές πιέσεις και ιδεολογικές δεσμεύσεις δύνανται να διαστρεβλώσουν τη λήψη αποφάσεων. Στο Ισραήλ, ακροδεξιά εθνικιστικά-θρησκευτικά στοιχεία εντός του κυβερνητικού συνασπισμού έχουν ασκήσει επιρροή προς αδιάλλακτες θέσεις. Στο Ιράν, σκληροπυρηνικές ομάδες, που αντλούν από επαναστατικές ερμηνείες της σιιτικής θεολογίας και μεταφυσικής, έχουν ενισχύσει εκκλήσεις για αντίσταση, αμφισβήτηση και ακόμη και επιτάχυνση πυρηνικής προετοιμασίας υπό υπαρξιακή απειλή. Ενώ οι παράγοντες αυτοί εισάγουν το στοιχείο του απροβλέπτου, η πορεία της συγκρούσεως μέχρι σήμερα – συμπεριλαμβανομένων των περιορισμένων αμοιβαίων επιθέσεων σε εγκαταστάσεις αφαλατώσεως – υποδηλώνει ότι η αμοιβαία ευαλωτότης, η εξωτερική αποτροπή και το υπέρογκο κόστος πυρηνικής ρήξεως έχουν μέχρι στιγμής υπερισχύσει του ιδεολογικού μαξιμαλισμού.
Συμπέρασμα
Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε τη διπλή φύση της αφαλατώσεως: αφ΄ ενός τεχνολογικός θρίαμβος που καθιστά δυνατή τη σύγχρονη ζωή στην ευρύτερη Λεβαντίνη, αφ΄ ετέρου υψηλής αξίας στόχος που δημιουργεί ασύμμετρη ευαλωτότητα και πιέσεις. Η συγκεντρωμένη παράκτια υποδομή, οι υψηλές αναλογίες εξαρτήσεως και τα περιορισμένα αποθέματα στα μικρότερα κράτη γεννούν πραγματική ανάγκη προλήψεως με κάθε μέσον, λόγω των ανθρωπιστικών κινδύνων. Η παραβίαση του ιστορικού ταμπού κινδυνεύει να κανονικοποιήσει τις επιθέσεις κατά υποδομών επιβιώσεως, με δυνατότητα ευρυτέρου πόνου εάν κλιμακωθεί.
Ωστόσο, οι μαρτυρίες από τον Μάρτιο του 2026 αποδεικνύουν ανθεκτικότητα: οι περιορισμένες επιθέσεις προκάλεσαν διαταραχές χωρίς να πυροδοτήσουν κοινωνική κατάρρευση ή πυρηνική δυναμική. Οι προσαρμογές – αποθέματα, διαφοροποίηση, άμυνες – και οι αμοιβαίες ευαλωτότητες απέτρεψαν την ολίσθηση προς δομικώς αναπόφευκτη κλιμάκωση. Ο Θουκυδίδειος Φόβος, Τιμή και Συμφέρον εντείνονται, πλην όμως τα κράτη διατηρούν εργαλεία αποκλιμάκωσης και συμβατικής διαχείρισης. Εντούτοις, παραμένει η απρόβλεπτη συμπεριφορά εξτρεμιστικών παρατάξεων και στις δύο πλευρές.
Μετά τον πόλεμο, οι περιφερειακές αρχιτεκτονικές ασφαλείας οφείλουν να αντιμετωπίσουν ρητώς την ευαλωτότητα αυτή: ενισχυμένη προστασία των υποδομών ύδατος, υπό καθεστώς προστασίας από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, επενδύσεις σε υπερκάλυψη της ζητήσεως και αποθηκεύσεως, μέτρα οικοδομήσεως εμπιστοσύνης κατά της στοχεύσεως κρισίμων υποδομών, και διπλωματικά πλαίσια που αντιμετωπίζουν το νερό ως προσταευόμενο αγαθό μάλλον παρά ως όπλο. Το νερό έχει προστεθεί στην ενέργεια και το πετρέλαιο ως πεδίο τερματικής πιέσεως στον πόλεμο των άνυδρων κρατών. Αυξάνει το ανθρώπινο και στρατηγικό κόστος του πολέμου, πλην όμως δεν προδιαγράφει πυρηνική κλιμάκωση. Η συνετή πολιτική συνδυάζει αποτροπή, ανθεκτικότητα και αυτοσυγκράτηση, προκειμένου να διαφυλαχθεί η λεπτή ισορροπία μεταξύ αμέσου επιβιώσεως και μακροπροθέσμου σταθερότητος.
Υποσημείωση 1
Σύμφωνα με τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία του 1948 (ΟΗΕ, 1948), η απαγγελία κατηγορίας για γενοκτονία προϋποθέτει την ύπαρξη dolus specialis — της συγκεκριμένης προθέσεως να καταστραφεί μια προστατευόμενη ομάδα ως τέτοια — πέραν του mens rea [του ενόχου νου· Britannica E., (2025)] και του actus reus (της πράξεως ή παραλείψεως που συνιστά τη διάπραξη ενός εγκλήματος). Η διεθνής νομολογία συνάγει αυτή την πρόθεση από παράγοντες όπως η συστηματική στοχοποίηση αμάχων ως αμάχων, η αποκλειστική επιλογή θυμάτων λόγω της ταυτότητας της ομάδος, η κλίμαξ και η μέθοδος της εξοντώσεως, συντονισμένες πρακτικές ασυμβίβαστες με οποιονδήποτε στρατιωτικό στόχο, καθώς και ρητές δηλώσεις ή διαταγές εξοντώσεως. Η ηθελημένη και συστηματική καταστροφή υποδομών αφαλατώσεως, σε συνθήκες γνωστής εξαρτήσεως του πληθυσμού από αυτές, καθιστά ιδιαιτέρως δυσχερή την επίκληση παραγόντων ικανών να αναιρέσουν την απόδειξη της σχετικής προθέσεως κατά το διεθνές δίκαιο. Επιχειρήματα περί παρεμπιπτουσών συνεπειών, προειδοποιήσεων ή άλλων μορφών περιορισμού της βλάβης δεν επαρκούν, κατ’ αρχήν, για να αποσυνδέσουν την πράξη από τις συνέπειές της επί των όρων επιβιώσεως του πληθυσμού.
Υποσημείωση 2
Ο Χανς Μόργκενταου υποστηρίζει ότι, σε ένα αναρχικό κόσμο, όπου απουσιάζει ένας κεντρικός εγγυητής της ασφαλείας, τα κράτη πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην επιδίωξη και την εξισορρόπηση της ισχύος. Η άποψη αυτή παρέχει ένα ισχυρό πλαίσιο για την ανάλυση του στρατηγικού ανταγωνισμού. Για παράδειγμα, το δόγμα της πυρηνικής αποτροπής κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ένωσης βασιζόταν στην απειλή της Αμοιβαίως Εγγυημένης Καταστροφής — η έννοια MAD (Mutually Assured Destruction) — δημιουργώντας μια προσεκτική ισορροπία που απέτρεπε την άμεση σύγκρουση. Τέτοιες καλά υπολογισμένες στρατηγικές αποτελούν παράδειγμα της διαχρονικής σημασίας του ρεαλισμού, όπου κυρίως η ισχύς και το συμφέρον καθορίζουν τη συμπεριφορά των εθνών.** (μεταφρασμένο απόσπασμα από το βιβλίο Thucydidean Geopolitics for the educated layperson)
Βιβλιογραφικές παραπομπές
Ambos, K. (2009). What does ‘intent to destroy’ in genocide mean? International Committee of the Red Cross (ICRC). Full text
Britannica E. (2025a). Mens rea. Encyclopedia Britannica. Full text
Britannica E. (2025b). Actus reus. Encyclopedia Britannica. Full text
Hussein, M. A. (2026). How much of the Gulf’s water comes from desalination plants? Al Jazeera. Full text
IHL Databases. (1949). Article 54 - Protection of objects indispensable to the survival of the civilian population.Full text
Office of Global Issues (author classified). (2010). _Vulnerability of Persian Gulf Desalination Systems: An Emerging Security Issue._Directorate of Intelligence, CIA. Full text
Matchett, G. (2026). _Attacks on desalination plants in the Iran war forecast a dark future._Atlantic Council. Full text
Papastavrou, A-T. (2026). Thucydidean geopolitics for the educated layperson. Ἡδυέπεια (Editors). Σύνδεσμος
Nereim, V. (2026). Vital Desalination Plants in Iran and Bahrain Are Attacked. New York Times. Full text
UN. (1948). Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. United Nations. Full text